yazar_isim
2012-10-21

Ayet ve Hadisler Işığında Yön Veren Dersler

EN YÜCE MİRAS; ‘GÜZEL AHLAK’

Hakiki mülk sahibi Allah Tebareke ve Teâlâ, yüce kitabımız Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurmaktadır; “And olsun ki, ahiret gününü arzulayan ve Allah’ı çokça zikreden müminler için, Allah’ın Resulünde pek çok güzel örnekler vardır.” [Ahzap/21]

Kutsi bir hadis-i şerifte Cenabı Allah şöyle buyurmuştur; “Bu din (İslam) kendim için seçtiğim kutsal bir dindir. Ona güzel ahlak ve cömertlikten başkası yaraşmaz. O halde bu dine bağlı yaşadığınız sürece onu güzel ahlak ve cömertlikle şereflendirin.” [Teberani]

Rivayet edilir ki, bir zat Hazreti Muhammed (s.av)’e “Güzel ahlak nedir?” diye sorduğunda, Efendimiz “Sen bağışlanma yolunu tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir” [Araf/ 199] ayetini okuduktan sonra şöyle buyurmuştur; “Güzel ahlak, seninle akrabalık bağlarını kesen akrabana sıla-i rahim yapmak. Seni mahrum edene vermek ve sana zulmedeni/haksızlık edeni affetmektir.” [Beyhakî]

Server-i Kâinat Efendimize sordular; “Ey Allah’ın Resulü! Din nedir?” Efendimiz, “Din güzel ahlaktır” diye cevapladı. Aynı zat, Efendimizin sağ tarafına geçerek “Ey Allah’ın Nebisi! Din nedir?” diye soruyu tekrarladı. Efendimiz aynı şekilde “Din güzel ahlaktır” diye cevap verdi. Bu sefer Efendimizin arkasına geçerek aynı soruyu bir kez daha sordu. Efendimiz, “Sen anlamaz mısın; din güzel ahlaktır. O da mümkün olduğu kadar hiçbir şeye öfkelenmemendir” cevabını verdi. [Muhammed b. Nesr]

Sevgili Peygamberimiz sahabelere şunları tavsiye etmiştir; “Siz mallarınızla bütün insanları memnun edemezsiniz. Öyle ise güler yüzlülüğünüz ve güzel ahlakınızla onları memnun edin.” [Ebu Nuaym]

“Müminin mizanında en ağır gelecek amel, güzel ahlaktır. Muhakkak ki, Allah Teâlâ, işi ve sözü çirkin olan ve hayâsızca konuşan kötü ahlaklıya buğz eder.” [Ebu Derda (r.a)]

“İman cihetinden müminlerin en mükemmeli, ahlakı en güzel olanıdır. Sizin en hayırlınız da, ailesine en iyi davrananınızdır.” (Tirmizi, Ebu Davud)

Hz. Ali (r.a) güzel ahlakın tanımını şu şekilde yapmıştır; “Güzel ahlak üç şeydedir: haramlardan sakınmada, helal rızık talep etmede ve ailesinin refahını sağlamadadır.” [el-Bihar 71/394]

‘Sadık’ lakabıyla anılan İmam Cafer-i Sadık (r.a)’a, “Güzel ahlakın haddi ve sınırı nedir?” diye sorduklarında, şöyle cevap buyurmuşlardır; “Ahlakını yumuşatman, sözlerini temizlemen ve Müslüman kardeşlerinle karşılaştığında açık ve güler bir yüz ile karşılık vermendir.” [Meani’l-Ahbar, Saduk, 253]

Cüneyd-i Bağdadi güzel huylar hakkında şunları dile getirmiştir; “Dört şey vardır ki, kulu, ameli ve ilmi az da olsa derecelerin en yücesine vardırır. Bunlar hilm, tevazu, cömertlik ve güzel ahlaktır. Güzel ahlak ise, imanın kemalidir.”

Dile getirdiğimiz ayet, hadis ve örnek verdiğimiz İslam büyüklerinin sözleri doğrultusunda güzel ahlak: Allah Teâlâ’nın ve yarattıklarının hakkını yerine getirmek; insanlara hürmet, hizmet ve merhamet etmek; ihsan, ihlâs ve isar sahibi olmak; günahın ardına hasene eklemek; ibadet ve maişette orta halli olmak; kendi hata ve kusurlarıyla meşgul olup başkalarının ayıplarını örtmek; izan ve insafı elden bırakmamak; iyiliği emredip kötülükten sakındırmak; şüpheli şeylerden sakınmak…

Aile fertlerine ve komşulara iyi davranmak ve ikramda bulunmak; alçak gönüllü ve mütevazı olmak; başkasına yaptığı iyiliği küçük görüp unutmak; adalet sahibi olmak; hakkın ve haklının yanında saf tutmak; riya, haset, gıybet ve koğuculuktan uzak durmak; kibir, kin, kötü zandan sakınmak; nimetlere şükür belalara sabır etmek; emanete riayet etmek; hayâ ve iffet sahibi olmak; insanlara karşı cömert, güler yüzlü, yumuşak, doğru ve tatlı sözlü olmak anlamlarına gelmektedir.

Kamil imana sahip iyi bir Müslüman olabilmek için güzel ahlaklı olmak şarttır. Zira güzel ahlak, rıza-i ilahiye ulaşmak ve dünya ve ahiret saadetini elde etmek için bir vesiledir. Güzel ahlak; ilim ve edep öğrenmekle, doğru ve tatlı sözlü olmakla, hal ve vaziyetten anlamakla, insanlara karşı yumuşak ve merhametli davranmakla, Allah ve Resulünün yolundan yürüyenlerle arkadaşlık etmekle elde edilir. Özellikle de, “Gerçekten sen büyük bir ahlak üzeresin.” [Kalem/4] hitabına mazhar olan Gönüller Sultanı Hazreti Muhammed (s.a.v)’i takip etmek ve sünnetine tabi olmakla elde edilir.

Güzel ahlakı elde etmek, müminlerin en önemli ve asli hedeflerindendir. Müminler bu hedeflerine ulaşmak için sürekli bir uğraş içerisindedirler. Güzel ahlak önderi Hazreti Muhammed (s.av)’in hayatında yaşadıklarını kendi hayatlarında tatbik ederek bu hedeflerine ulaşmak isterler. O (s.a.v), ne yapmışsa yaparlar; nelerden sakınmış ise o şeyden şiddetle sakınırlar. “… Allah’ın Resulünde çok güzel örnekler vardır” gerçeği doğrultusunda, Resulullah (s.a.v)’i örnek alır, hayatlarını idame ettirirler.

Tabii olarak, güzel ahlakı elde etmek için yerine getirilmesi gereken bazı unsurlar vardır. Bunlar; kişinin söylediklerine dikkat etmesi, helal-harama riayet etmesi, emir ve yasakları yerine getirmesi, sorumluluk bilinciyle ve İslami hassasiyetlere dikkat etmesi, cahilce davranmaktan sakınması,  muhatabını kırmaması, iradesini hayırlı ve faydalı işlerde kullanması vb. durumlarla açıklanabilir. Bunlar elbette çoğaltılabilir, ancak bu kadarıyla iktifa edelim. Zira bu unsurlar yerine getirildiğinde, diğerleri de kendiliğinden vücuda gelecektir.

Resulullah (s.a.v)’i örnek alarak güzel ahlakı elde eden bir mümin, hayatın zorlu hengâmesinde bile yoluna doğru bir şekilde devam edebilecek, karşılaştığı engelleri rahat bir şekilde aşabilecektir. Böylece ailesine, çevresine ve topluma faydalı bir birey olarak hayatına devam edecek ve Efendimizin şu müjdesine nail olacaktır; “Nimete kavuşmuş olanlardan, tevazu gösterene ve kendini hep kusurlu bilene, helalden kazanıp, hayırlı yerde sarf edene, fıkıh bilgileri ile hikmeti birleştirene, helale harama dikkat edene, fakirlere acıyana, işlerini Allah rızası için yapana, huyu güzel olana, kimseye kötülük yapmayana, ilmi ile amel edene ve malının fazlasını dağıtıp, lafının fazlasını saklayan güzel ahlaklıya müjdeler olsun.” [Teberani]

Güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderilen Resul-i Zişan Efendimiz Hazreti Muhammed (s.a.v)’in güzel ahlaka teşvik eden ve Allah’ı gazaba getirecek kötü huylardan sakındıran/nehyeden sözleri/hadisleri çoktur. Efendimiz Hazreti Muhammed (s.a.v), bunları sadece dile getirmekle kalmamış, yaşantısındaki güzel ahlakıyla da bu söylediklerini ispat etmiştir. Böylece insanlara örnek ve önder olmuştur.

Dolaysıyla da, ebedî dergâha irtihalinden bu yana, insanlar O’nu güzel ahlakıyla yâd etmişlerdir. Çünkü o daima güler yüzlü, yumuşak huylu, nazik tabiatlı, ince ve hassas ruhluydu. Sert mizaçlı, kaba ve kırıcı değildi. Muhatabına sert bir ifadeyle mukabele etmezdi. Kimseyi tenkit etmez, hata ve kusurlarını yüzlerine vurmazdı. Hiç kimsenin sözünü kesmez; konuşması bitinceye kadar dinlerdi. Yardıma muhtaçlara, yolda kalmışlara, dul ve yetimlere yardım eder; imkânı elverişli olanlardan da yardım etmelerini isterdi.

Verdiği sözü tutar, emanete riayet ederdi. Hiçbir zaman yalan konuşmaz, doğruluktan ayrılmazdı. İnsanların en cömerdiydi. Eline geçen bir şeyi mutlaka muhtaçlara verir ya da sevdiği birine hediye ederdi. İffetli ve hayâ sahibiydi. Methedilmeyi sevmez, aşırı hürmet gösterilmesinden hoşlanmazdı. Bütün işlerini kendisi yapmaya çalışırdı. Daima hakkın ve hakikatin, doğruluk ve dürüstlüğün peşindeydi. Hâsılı güzel ahlakın bütün emareleri O’nda eksiksiz görülürdü.

Toplum “Ahlak Buhranı” Yaşamakta… O Halde Neler Yapılmalı?

Bilinen bir gerçektir ki, toplumumuzda ahlak buhranı ve daimi huzursuzluklar yaşanmaktadır. Zira toplumu oluşturan bireyler, maddi ve teknolojik yönden ilerleyip daha fazla imkânlardan yararlanmalarına rağmen, istedikleri huzuru yakalayamamaktadırlar. Elbette bu buhran ve huzursuzluklardan mutlak kurtuluş yolu, İslam ahlakının öğretilerini ve güzel ahlak önderi Hazreti Muhammed (s.a.v)’in yol gösteren ve yön veren ilahi düsturlarını öğrenerek hayatı yaşamaya çalışmaktır.

Bu cihetle, hizmet-i Kur’aniyeyi dava edinen; bu sebeple zorluk, sıkıntı, meşakkat, bela ve musibetlerin en ağırına uğrayan İslamî camianın güzel ahlaklı davetçileri, cihanşümul İslam dininin ilahî hükümlerini ve güzel ahlak önderi Hazreti Muhammed (s.a.v)’in örnek hayatını öğrenmeli ve yetişen yeni nesillere öğretmelidirler. İslam’ın hükümlerine ve ahlaki kaidelere uygun hareket ederek örnek olmalıdırlar. Nerede bir kötülük varsa uzaklaşmalı, hayır ve hasenatlarını ziyadeleştirecek ortamlarda bulunmalıdırlar.

Daima Müslümanların dertleriyle dertlenmeli ve işleriyle meşgul olmalıdırlar. Kim ne derse desin, işleri hiç bitmemelidir. Sürekli bir şeylerin veya birilerinin peşinde olmalıdırlar. Herkesin ve herkesimin kapısına gitmeli, onları İslam’a davet etmelidirler. Dava rehberi (s.a.v)’in hayatından öğrendiklerini, kendi yaşamlarında uygulamaya çalışmalıdırlar. Söz ve davranışlarıyla numune-i imtisal olmalıdırlar. Riya, gösteriş, enaniyet; kibir, kin, adavet gibi kalbi hastalıklar hayatlarında hiç olmamalıdır.

“İçinizde hayra çağıran, iyiliği emredip kötülüğü meneden bir topluluk bulunsun. İşte onlar kurtuluşa erenlerdir.” [Ali İmran/104] ilahi uyarısı gereğince, insanlarla ilgilenmeyi prensip edinmelidirler. Kendileri için istediklerini başkaları için de istemeli, kendileri için arzulamadıklarını başkaları içinde arzulamamalıdırlar. Hatalıyı affetmeyi bir erdem saymalıdırlar. Muhataplarını kızmamalı, öfkeli davranmamalıdırlar. Sözlerinde durmalı, ahde vefa göstermelidirler. Cimrilikten ve tamahtan uzak durmalıdırlar. Her hususta sabırlı davranmalıdırlar. Özellikle de; ibadet ve itaatleriyle, hayâ ve iffetleriyle, doğruluk ve dürüstlükleriyle, güler yüz ve güzel ahlaklarıyla “en güzel örnek” olmaları gerektiğini bilmelidirler.

Ne mutlu güzel ahlakıyla O’nu (s.a.v) çağrıştırana…

(Hürseda Haber)



Bu makaleye yorum ekleyen ilk siz olun…
Gazete Son Dakika RSS Hava Durumu twitter facebook
GÜNÜN RESMİ
-Yorumsuz-
-Yorumsuz-
ANKET
Mustazaflar Hareketinin Parti Kurmasını Nasıl Değerlendiriyorsunuz?
Anket
VİDEOLU HABERLER
Haber1
Nuh Eğitim Der Bayram Öncesi Yetimleri Sevindirdi
Nuh Eğitim Der, Şırnak Merkez ile Roboski'de bulunan Yetim ve İhtiyaç Sahibi ailelere Kurban Bayramı öncesi ayakkabı yardımında bulundu.
Haber1
Müslümanlara Verilen 205 Yıllık Ceza, Adana'da Kınandı
Akdeniz İnsani Hürriyetler ve İnanç Platformu; İslami STK üyelerine verilen 205 yıllık hapis cezasını düzenledikleri kitlesel basın açıklamasıyla protesto etti.
Haber1
Diyarbakır'da Kurban Bayramı Telaşı
Diyarbakır'da Kurban Bayramı telaşı kendini göstermeye başladı. Bayrama 2 gün kala alışveriş yoğunluğunun yaşandığı çarşı pazarlarda esnaf iş yokluğundan, müşteriler ise fiyat yüksekliğinden şikayetçiler.
Haber1
Avrupa Yetim Der Konya'da
Avrupa Yetim Der yetkilileri, yardım için çıktıkları Türkiye turunda Adana'dan sonra vardıkları nokta Konya oldu.
Haber1
Başbakan Erdoğan Van'da
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Van il merkezi ile Erciş ilçesinde TOKİ tarafından yaptırılan deprem konutlarının teslimi sebebi ile düzenlenecek anma etkinliklerine katılmak için Van'a geldi.
EN ÇOK OKUNANLAR
YORUMLANAN HABERLER
Sitemiz Sadece İnternet Üzerinden Yayın Yapmaktadır. İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Kullanılamaz.
hur-seda@hotmail.com   © 2008 - 2018   Tüm Hakları Saklıdır.