Ana SayfaDünya
2012-10-23 17:51
'Dini Değil, Demokratik Devlet Kuracağız'

'Dini Değil, Demokratik Devlet Kuracağız'

Nahda Partisi Genel Başkanı Raşid Gannuşi, 'Ortadoğu’da Yeni Toplumsal Sözleşme Arayışı' başlıklı konferansta yaptığı konuşmada, "Din devleti değil, demokratik devlet inşa edeceğiz" şeklindeki sözleriyle yine şaşırttı.
Paylaş | Facebook   | + Ο -
Yazdir

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) ve "Ru'ye Türkiyye" dergisinin Tunus'ta düzenlediği "Ortadoğu'da Yeni Toplumsal Sözleşme Arayışı" sempozyumununda konuşan Nahda Partisi Lideri Gannuşi, şaşırtan açıklamalarda bulundu.

Sabah yazarı Mahmut Övür ile Haber Türk yazarı Nihal Bengisu Karaca'nın köşe yazılarında verdiği bilgiye göre Gannuşi özetle şunları sözledi: “İslami hareket Tunus’ta şeriata dayalı bir anayasa değil, özgürlük istemiştir. Çünkü ülkede tam bir özgürlük ortamı sağlandığı takdirde herkes İslamı seçecektir.”

İşte Övür ve Karaca'nın yazıları...

Övür: 'İslam devlete verilmiş bir emanet değil'

Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) ve "Ru'ye Türkiyye" dergisinin Tunus'ta düzenlediği "Ortadoğu'da Yeni Toplumsal Sözleşme Arayışı" sempozyumunun merakla beklenen konuğu Nahda Partisi Lideri Raşid Gannuşi"ydi.

Arap Baharı'nın bu en etkili siyasi aktörünü, geleceğini bildiğim halde karşımda bir panelist olarak görünce şaşırmadım desem yalan olur.

Partisi iktidardaydı ama kendisi başbakan değildi. Salona gelişi de başbakan gibi olmadı.

Sessiz ve sakin biçimde geldi, kendisine ayrılan yere oturdu.

Moderatörün süre uyarısına bile harfiyen uydu.

Sempozyumun o bölümünde "Tunus ve Türkiye'de İslam, laiklik ve din -devlet ilişkileri" ele alındı. İki ülkenin 1800'lerin ortalarında başlayan ortak anayasa arayışları satır başlarıyla anlatıldı.

Buldukları ortak çözümleri de...

O ortak çözümlerden biri de "laiklik" uygulamasıydı. İşin uzmanları Tunus'ta hem Burgiba hem de Bin Ali dönemlerindeki laiklik uygulamalarını anlatınca yanımda oturan Türkiyeli bir İslamcı şöyle diyordu: "Demek Türkiye'dekinden daha beteri varmış..."

Belki de bu yüzden, Tunuslu aydın ve siyasetçilerin siyaset dili daha yumuşaktı. Sık sık "özgürlüğe" vurgu yapmaları da o tecrübeyle ilişkiliydi.

Gannuşi'den beklenen de bu yumuşak siyaset diliyle "Din- devlet ve laiklik" konusunda nasıl bir ortak çözüm üreteceğiydi. Bir önceki oturumda Gannuşi'nin söyleyeceklerinin ipuçlarını Başbakan Hammadi Cibali vermişti: "Din- devlet ilişkisi açısından sihirli sözcük özgürlüktür."

Gannuşi de kendisine ayrılan sürede Hazreti Peygamber'in uygulamalarından, Emevi devletine, o tarihte ayrışmaya başlayan din, siyaset ilişkilerinden günümüze kısa bir tarihi özetten sonra şu çarpıcı tespiti yapıyordu: "Asıl önemli olan özgürlüktür. İslam bir fıtrat dinidir. Bu yüzden İslami hareket Tunus'ta şeriata dayalı bir anayasa değil, özgürlük istemiştir. Çünkü ülkede tam bir özgürlük ortamı sağlandığı takdirde herkes İslam'ı seçecektir."

Tunus'ta ses bantları savaşı
"Ya seçmezse" sorusuna ise şu cevabı veriyordu: "Bir devlet demokrat mı değil mi? Önemli olan terimler değil, toplumun özgür olmasıdır. İslam, devlete verilmiş bir emanet değil, ümmete verilmiştir. Toplumlar da zaman içinde özgürlüğün farkına vardı."

Gannuşi'nin konuşması dışarıdan izleyenleri etkiliyordu ancak kendi ülkesinde durum pek de parlak değildi. Çünkü bir yanda alttan gelen İslamcı dalga sıkıştırıyor diğer yanda eski sistem direniyordu. Bir süre önce bizdeki gibi burada da bir ses bandı skandalı yaşandı ve Gannuşi zor durumda kaldı.

Bunun nedeni de Gannuşi'nin Selefilerle "Biraz sabırlı olun devleti ele geçireceğiz" minvalinde bir konuşma yapması.

Sempozyumda Tunus- Türkiye arasındaki birçok ortak nokta dile getirildi ama farklılıklar da vardı.

İki ülke, iki fark
Örneğin Tunus'ta ciddi bir otoriter yapı olmasına rağmen askeri vesayet sistemi yoktu. Bunu da Atatürk'ten etkilendiği halde askeri siyasetten uzak tutan Burgiba'ya borçluydular. Böyle olduğu için de 14 Ocak devriminde ordu, Cumhurbaşkanı Bin Ali'ye değil halka destek vermişti.

İkinci farklı nokta ise yönetim yapısıyla ilgiliydi. Türkiye 1950'den sonra parlamenter sisteme geçerken Tunus iki yıl önceye kadar bütün yetkileri elinde bulunduran güçlü cumhurbaşkanıyla yönetiliyordu. Türkiye daha iyi bir yönetimi başkanlık sisteminde ararken Tunus parlamenter sisteme dönmek istiyordu.

İnsan hakları, özgürlükler, sivil siyasi mücadele ve sandık ise yeni ortak noktalardı.

Kısaca farklılıkların giderek azaldığı, ortak noktaların çoğaldığı bir dünyaya doğru gidiyoruz.

Karaca: ‘Türklere minnet duyuyorum’

Ortadoğu’da Yeni Toplumsal Sözleşme Arayışı başlıklı konferans, yeni devrimin muhaliflerinin de katıldığı, Tunus ve Türkiye tecrübelerinin kıyaslandığı verimli bir toplantı oldu. Pazar günkü köşe yazımda “İzlenimlerimi çarşamba paylaşacağım” demiştim ama bekleyemedim. Üç ayrı oturumdan ve panelden oluşan konferansta Tunuslu akademisyenler, bir yeni anayasa komisyonu üyesi, Başbakan Hammadi Cibali ve Nahda Partisi Genel Başkanı Raşid Gannuşi de söz aldı. Ve hiç kuşkusuz toplantıların yıldızı Gannuşi idi. Gannuşi “İstanbul’a gittiğimde Sinan Paşa’nın yattığı yeri buldum ve dedesine kavuşmuş bir çocuk gibi ağladım. Türklere minnetarım çünkü onlar olmasaydı bugünkü gibi bir Müslümanlığa sahip olmayabilirdik” diyerek başladı sözlerine.

İLAN EDİLMEMİŞ LAİKLİK
İslam ve laiklik gerilimi yeni Tunus açısından oldukça kritik bir sorun. Nahda Hareketi’nin öncülüğünü yaptığı devrimin din devlet ilişkileri bakımından nasıl bir Tunus inşa edeceği merakla izlenen bir mesele. Zira Burgiba ve Zeynel bin Ali döneminin camilere girmek için yaş sınırı bulunan, sokaklarında dahi başörtüsü yasağı olan eski Tunus’unun anayasasında bile, “Tunus’un dili Arapça, dini İslam’dır” ifadesi bulunuyordu. Tunus’un bağımsızlık sonrası cumhuriyetinin kurucusu Habib Burgiba’nın, ülkesine sosyolojik tabloyla uyuşmayan katı laik bir çehre kazandırmaya çalışırken uyguladığı bir taktikti bu. Hayranı olduğu Atatürk’ü, bu “Ali Cengiz oyununu” keşfedip uygulamadığı için eleştirdiği de bilinir. Burgiba’ya göre devleti laik olarak ilan etmek, dini din adamlarına bırakmak gibi çok ciddi bir hata içeriyordu. Oysa laikliği ilan etmeden uygulanan laiklik daha akılcıydı. Böylece din adamlarına, sivil topluma ve vakıflara dini hayatı temadi ettirecekleri bir alan bırakmamış olurdun! 2011’deki devrimi yapacağı yeni anayasa ile taçlandıracak olan Tunus’ta, söz konusu 59. maddenin içerdiği (Ülkenin dini İslam’dır) ifadenin anayasada yer alıp almayacağı ciddi tartışmalara konu oldu. Halkının çoğu dindar bir ülkenin, İslami kimliği ağır basan Nahda öncülüğünde yapılan bir devrimin anayasasının daha baskın bir İslami kimlik vurgusunu hak ettiğini düşünenler olduğu gibi, laiklikten ödün verilmemesi gerektiğini düşünen, hatta “Halkın dini İslam’dır” ibaresinin çıkarılmasını savunanlar da var. Nahda Partisi’nin tercihi “ne daha fazlası ne daha azı” üzerinde mutabakat sağlanmasına çalışmak oldu. 59. maddenin aynen korunmasına karar verildi. Gannuşi önderliğindeki parti, laiklik vurgulu bir anayasa metnine taraftar olmadı, ama anayasaya devlete din devleti hüviyeti koyacak bağlayıcı ifadeler koymaktan da kaçındı. Çünkü....

‘ASLOLAN ÖZGÜRLÜKTÜR’
Burada sözü Gannuşi’ye bırakalım: “Çünkü laiklik vurgusu baskın bir anayasa istemiyoruz. Öte yandan biliyoruz ki bir anayasanın ihtiyacı İslam hukukuna referans yapıp yapmaması değil, demokratik olup olmamasıdır. 59. maddede Tunus’un dininin İslam olduğunu söyleyen bir madde bulunması, Burgiba’nın bir ramazan günü çıkıp bir bardak suyu içerek halka ‘Ben oruç tutmuyorum, siz de tutmayın’ demesine engel olmamıştı. Ve ne o madde ne de Burgiba’nın tavırları on yıllarca halkın kendi Müslümanlığını kendisinin yorumlamasının da, yaşamasının da önüne geçememiştir. Aslolan özgürlüktür. İslam ancak doğallık üzerine yaşandığı zaman hükmünü icra eder ve zamanına bir şey söyler. İslam hiçbir zaman devlete verilmiş bir emanet değildir. İslam, ümmete verilmiş bir emanettir. Demokratik bir toplum içinde bireyler kendi özgürlüklerine kavuştukları zaman İslam’ın mesajını alacaklar ve topluma karşı yerine getirmek durumunda oldukları sorumlulukları fark edeceklerdir. Bu nedenlerle anayasanın ilgilendiği asıl konu ‘İslam’a yer veriyor mu vermiyor mu?’ meselesi değil, yeterince demokratik olup olmadığı, özgürlükçü olup olmadığı meselesidir.”

AK PARTİLİLERİ ETKİLEMİŞTİ
Nahda Hareketi ve Tunus’un yeni hükümeti AK Parti modelinden etkilendiklerini çok açık bir biçimde ifade ediyorlar. Aslında bunu söylerken biraz da tevazu göstermiş oluyorlar. Zira AK Parti modeli Nahda’yı etkiledi ama, AK Parti’nin kurucu kadrolarını da yukarıda aktardığım çizgiye 90’lı yıllarda gelmiş olan Raşid Gannuşi etkilemişti. (Hürseda Haber)



Yorum Ekle
Bu habere yorum ekleyen ilk siz olun…
Kategoriye Ait Diğer Haberler
Haber1
Orta Asya'da Nükleer Atık Tehdidi
Orta Asya ülkeleri, yaklaşık 800 milyon ton uranyum atığı tehdidi altında
Haber1
Filistin Sorununa Katar Tarzı Çözüm
Katar Emiri Hamad bin Halife’nin Gazze gezisinde Filistin sorununa ilişkin ortaya koyduğu çözüm önerisi, Katar’ın Gazze’ye yaptığı maddi yardımlara ilişkin haberlerin gölgesinde kaldı.
Haber1
Microsoft'a Rekor Ceza
Windows 7'de kullanıcılara tarayıcı seçeneği sunmayan yazılım devi Microsoft resmi olarak uyarı aldı.
Haber1
'Bayram Sevincimiz Kursağımızda Kaldı'
Halkı Müslüman olan ülkelerde Kurban Bayramı'nın farklı günlerde idrak ediliyor olması, o ülkelerden gelerek Avrupa’da yaşayan Müslümanların tepkisini çekiyor.'Bayram sevincimizi kursağımızda bıraktılar' diyerek ihtilafın başını çeken Suudi Arabistan yönetimine sitem eden vatandaşlar, bu işe bir çözüm getirilmesi talebinde bulundular
Haber1
Salihi: 'İran, Avrupa’nın En Güvenilir Ortağı'
İsveç’in yeni Tahran büyükelçisini kabul eden İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı, İran’ın, Avrupa’nın en güvenilir ortağı olduğunu söyledi.
Haber1
Uzak Doğu'nun Kanayan Yarası: Patani
Tayland'a bağlı Patani bölgesinde yıllardır baskı ve asimilasyona maruz kalan yaklaşık 3 milyon Müslüman, Kurban Bayramı'na buruk bir şekilde giriyor
Haber1
Irak'ta Suriyeli Mülteciler İçin Yeni Kamp
Irak hükümeti Suriyeli sığınmacılar için yeni bir kamp kuracak.
Haber1
Filistinli Direnişçiler, Beş Siyonist'i Yaraladı
Siyonist İsrail rejiminin Gazze şeridinde işlediği cinayetlere karşı Filistinli mücahitler Siyonist bölgelere onlarca füze atarak beş Siyonist'i yaraladılar.
Haber1
Kuveyt'te Tutuklanan 60 Kişi Serbest Bırakıldı
Kuveyt'te geçtiğimiz hafta hükümeti protesto etmek amacıyla gösteri yaptıkları için tutuklanan 60 kişi serbest bırakıldı
Haber1
İşkenceyi Deşifre Eden Ajanı CIA Affetmedi
Amerikan istihbarat örgütü CIA'in 11 Eylül sonrası gözaltına aldığı terör zanlılarına işkence yaptığını basına sızdıran eski ajan John Kiriakou 2.5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Haber1
Libya'da ''Kurtuluş'' Günü Kutlamaları
Libya'da halk 42 yıllık Kaddafi iktidarının sona erdiği 23 Ekim Kurtuluş Günü'nü 1. yıl dönümünde kutladı.
Haber1
Borç ''Çizme''yi Aştı
İtalya'nın, 2012 yılının ikinci çeyreğinde borç oranı yüzde 126 seviyesine ulaşarak yeni bir rekor kırdı.
Haber1
Esed Ateşkesi Kabul Etti
BM ve Arap Birliği Özel Temsilcisi El-Ahdar el-İbrahimi, Esed yönetiminin Kurban Bayramı süresince ateşkes planını kabul ettiğini açıkladı.
Haber1
'Başsavcı Mübarek'in En Sadık Adamlarındandır'
Geçtiğimiz Cumhurbaşkanlığı seçiminde Selefilerin Nur Partisinin adayı olan Şeyh Hazım Ebu İsmail, Mısır Başsavcısı Abdulmecit Mahmut'un devrik lider Hüsnü Mübarek'in en sadık adamı olduğunu ve derhal görevden alınması gerektiğini ifade etti.
Haber1
Arakan'da Çatışmalar Yeniden Alevlendi
Myanmar'ın batı sahilindeki Rakhine eyaletinde Müslümanlarla Budistler arasındaki çatışmaların son 3 günde yeniden başladığı bildirildi.
Haber1
Greve Giden Gazeteciler, Haberleri İmzasız Yayınladı
İspanya'nın en büyük iki medya grubu Prisa ve Unidad Editorial'da yaşanan tenkisatlara karşı gazeteciler iş bırakma ve imza grevine gidiyor.
Haber1
İsrail'e Roket Saldırısı: 3 Yaralı
İsrail'in Negev bölgesine yapılan roket saldırısında 2'si ağır, 3 İsrailli yerleşimci yaralandı.
Haber1
Mısır'da Yakıt Krizine Çözüm Aranıyor
Mısır Sanayiciler Birliği, tekrarlanan yakıt krizinin giderilmesi için bakanlar kuruluyla, fabrikalara doğalgaz ithalatı müzakeresi yapıyor.
Haber1
Lübnan Başbakanı Mikati Görevine Başladı
Lübnan Başbakan Yardımcısı Haldun Şerif, Başbakan Necib Mikati'nin başbakanlık binasına dönerek görevine başladığını ve İstihbarat Şefi Visam el-Hasan'ın ölümüne sebep olan suikastın araştırılmasını mahkemeye havale ettiğini bildirdi.
Haber1
Lübnan'da 34'ü Suriyeli 100 Kişi Tutuklandı
Beyrut ve Trablus kentlerinde olay çıkaran 100 militanın Lübnan güvenlik güçleri tarafından tutuklandığı bildirildi.
Gazete Son Dakika RSS Hava Durumu twitter facebook
GÜNÜN RESMİ
-Yorumsuz-
-Yorumsuz-
ANKET
Mustazaflar Hareketinin Parti Kurmasını Nasıl Değerlendiriyorsunuz?
Anket
VİDEOLU HABERLER
Haber1
Nuh Eğitim Der Bayram Öncesi Yetimleri Sevindirdi
Nuh Eğitim Der, Şırnak Merkez ile Roboski'de bulunan Yetim ve İhtiyaç Sahibi ailelere Kurban Bayramı öncesi ayakkabı yardımında bulundu.
Haber1
Müslümanlara Verilen 205 Yıllık Ceza, Adana'da Kınandı
Akdeniz İnsani Hürriyetler ve İnanç Platformu; İslami STK üyelerine verilen 205 yıllık hapis cezasını düzenledikleri kitlesel basın açıklamasıyla protesto etti.
Haber1
Diyarbakır'da Kurban Bayramı Telaşı
Diyarbakır'da Kurban Bayramı telaşı kendini göstermeye başladı. Bayrama 2 gün kala alışveriş yoğunluğunun yaşandığı çarşı pazarlarda esnaf iş yokluğundan, müşteriler ise fiyat yüksekliğinden şikayetçiler.
Haber1
Avrupa Yetim Der Konya'da
Avrupa Yetim Der yetkilileri, yardım için çıktıkları Türkiye turunda Adana'dan sonra vardıkları nokta Konya oldu.
Haber1
Başbakan Erdoğan Van'da
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Van il merkezi ile Erciş ilçesinde TOKİ tarafından yaptırılan deprem konutlarının teslimi sebebi ile düzenlenecek anma etkinliklerine katılmak için Van'a geldi.
EN ÇOK OKUNANLAR
YORUMLANAN HABERLER
Sitemiz Sadece İnternet Üzerinden Yayın Yapmaktadır. İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Kullanılamaz.
hur-seda@hotmail.com   © 2008 - 2018   Tüm Hakları Saklıdır.